Triloji Atölyesi / kalp..

• İlk kalp temsilleri 15.000 yıl önce 
• Körüktepe ->bir kemik bilinçli olarak kalp şeklinde mezara konmuş = ritüel bağlamında = 10.000 yıl önce => bu da bize anatomik değil, simgesel düzeyde de kalp temsilinin o dönemde var olduğunun kanıtı 
• Mısır’da: 

+ bunun yanı sıra bilgelik, kozmik düzey ile de yer alıyor

+ Etik ve kozmik kimliğin de ölçütü kabul ediliyor

• yaşamı somutlaştırma eyleminin bir parçası
• sonrasında ahiret inancı ile de özdeşleştiriyor
• anlam taşıyıcılığının merkezi
• =>Yani hem biyolojik hem metafizik bir arketip olarak ortaya çıkıyor

<•>Mısır mitolojisi için kalp = ib

• Ruhun dünyayla temas noktası 
• Kalp ile düşünüldüğüne inanç 
• Kişinin hakikî özü 
• Bknz. Maat (tanrı)
• Hafıza, irade, karakterin mekanı
• Duygusal + Etik bir organ
• Bknz. Duat (Mısır mitolojisinde yeraltı dünyasının tanrısı)
• Bknz. Osiris
• Bknz. Ammit
• Anubis’in kalbi tartılıyor 
• Bu tartılma, sembolik ve ontolojik bir tartılma 
• Hafifse -> ölümsüz yaşama kabul = Maat ile birleşme 
• Yani söz değil niyet önemli olan; kalbin ağırlığının tartılması konusunda 
• Mısır’da ruh, tek parçalı bir şey değil 
• Tüm bileşenlerin merkezi = ruhsal bütünlüğünün kilidi = kalp 
• Kalp böceği muskaları dağıtılıyor ki üzerlerinde ‘ey kalbim yargı önünde beni ele verme’ yazıyor 
• Her şeyi kaydeden 
• Kişiden bağımsız bir hakikat taşıyıcısı 
• Etik bir tanık  (sahibinin bile kontrol edemediği)
• Varoluşun tanıklığı (daha sonra geçide dönüşecek)
• Duygunun değil; etik ağırlığın, hakikatin merkezi 
• — Mısır mitolojisinde aynı zamanda travmanın ağırlığını taşıyan kalbin zihinsel rahatsızlığa sebep olduğu da bulunmuş

 

<•> İbrani mitolojisi için kalp = lev, leval

• Düşünmenin, tanrı ile ilişkinin merkezi 
• Duygusal değil, etik bir organ 
• Ahlaki zeka 
• Doğruyu seçme kapasitesi 
• Duygunun değil, seçimin ağırlığı önemli olan 
• İrade ile yönelme, sevginin itaat ile somutlaşması (tanrıya)
• Sünnetsiz kalp->içsel ritüel olmadan, dışsal ritüel olmayacağı 
• Pasif bir duygu alanı değil (Noel Şarkısı Scritch gibi karakterler özelinde örneklendiği gibi)
• Yani sertleşen, kapanan, direnen bir organ 
• İyilik kadar isyanın da merkezi 
• Velhasıl romantizmi edilmiyor bu mitolojide de 
• Duygusal yumuşama değil, ahlaki duyarlılık söz konusu 
• ~Mısır mitolojisinden farklı olarak burada kalp = eğitilebilir, değiştirilebilir bir şey (Mısır mitolojisinde: dogmatik, kozmik düzene uyan iken) 
• ~>Yani burada psikolojiye yakın bir yerden ele alınıyor 
• ~Kalp, çağrılan bir şey (öbüründe tartılan) 
• İlahi buyruğa, Tanrı’ya cevap 
• ~Kalp, sorumluluk alan (öbüründe tanık) -> ki sorumluluk alarak yumuşuyor
• Bu sorumluluk = bu dünya için ne yapıyorsun? demek -> herkesin yaşama geliş amacı
• Yargı nesnesi gibi değil, sorumluluk
• Hem direnişin hem dönüşümün alanı
• Tanrı ile insan ilişkisinin ilk formu gibi burada
• Daha gerçekçi bir ilişki olarak ortaya konuyor kaldı ki
• Hisseden değil; direnen, karar veren bir merkez

<•> Olmekler - MÖ 1500-400, Mezzo Amerika, Meksika sınırı

• Kanın kaynağı 
• Yaşam gücünün taşıyıcı 
• Kozmik döngünün merkezi 
• Evrenle yapılan etik anlaşmanın bedensel sembolü 
• ->dolayısıyla ontolojik, etik ve kozmolojik bir sembol

=> öne çıkan tüm bu üç uygarlık bağlamında ortak olarak görülüyor ki:

• Ahlaki olanın bedendeki karşılığı 
• Varoluşsal bir hakikat sembolü 
• Aşkına /yüce olana açılan bir boyut kapısı
• Sırf sezgisel değil, somut da bir şey 
• Çünkü ona ulaşmak için yapılan pozitif bir hareket olması gerekliliği mevcut 

• Kalbe duygunun sonradan eklenmesi onu pek çok arketipten farklılaşır ki normalde önce soyutturlar sonra somutturlar. Oysa kalpte önce somut olarak varlık bulma söz konusudur; soyut anlamlar sonra onun üzerine eklenir. 
• “Silphium” bitkisi (antik yunan ve Roma) -> Kalp demeden bitkiye ithaf la böyle bir şekil söz konusu olmuş. => doğurganlık, cinsellik, yaşamın düzenlenmesi 

* https://www.zmescience.com/feature-post/history-and-humanities/history/silphium-first-birth-control/

• Bedenin bedelini belirleyen bir sembol 
• Tıbbi ve felsefi metinlerde görülmeye başlıyor artık Orta Çağ öncesinde 
• Dolayısıyla akış = önce kalbin insanın kendini anlama çabası olarak var olmasında görülüyor (aşk daha yüklenmemiş)

• Orta Çağ / 13. yy sonu -> Aşk, kalbin beklediği bir sembol gibi ona yükleniyor = soyut aşkla bağlantılanıyor.
• Roman de la poire ~>> isimli bir minyatür ilk kez kalbin tatlı bakış olarak alkolik anlamda görüldüğü yer.
• Aşk bağlamında kalbin kullanıldığı ilk görsellerden biri bu
• Yani ara geçit olarak bu minyatürü görüyoruz.

* https://news.artnet.com/art-world/heart-as-symbol-love-medieval-illustration-1464961?amp=1

• Orta Çağ; insanın iç dünyasının da artık görüldüğü bir zaman. Yani kalp sadece arzu değil, sadakat ve benzeri duygularla da bir araya getiriliyor.
• Öylece artık sadece hayatın özü değil. Özün karşıdaki bir başka kişiye döndüğü dönem. 

• Bu nedenle 14. yüzyıl ile birlikte aşağı doğru sivrileşen bir şekle evriliyor bu da aşkın dünyevileşmesinin bir sembolü. 
• Öyle ki 14. yüzyıl, çok fazla duygunun olup bunların anlatılamadıkları bir dönem. (bir anlamda konfor arttıkça anca diğer duygular ortaya çıkmaya başlıyor, fark ediliyor)
• Sacred Heart kavramı da Rönesans’la birlikte hızlanıyor.

* https://en.wikipedia.org/wiki/Sacred_Heart

• Bir metafor olarak gittikçe sadeleştiği görülüyor. 
• Rönesans, kalbi duygusal olarak açık bir kalp haline getiriyor 
• Kalp bireyselleştikçe sadeleşiyor ki içini istediğimiz gibi doldurabilelim bireyler olarak. 

• 17. yüzyıl ve Victoria ile birlikte artık aşkla birleşiyor.
• Ki aşk; yaşanan, kodlanan bir şey bu dönemle birlikte ve kalpte bunun merkezine konuyor. =>
• Aşk, bedeli olan bir bağlılık. Kalp de bedelin ödendiği yer. 

• 18. yüzyıl ile birlikteyse kalp edebiyatta konuşan bir şey oluyor 
• Aşk; bir heves değil, karakter sınavı gibi görülüyor.
• Duygu önce kalpte hissedildiği için. 

• 19. yüzyıl ile birlikteyse duygunun endüstriyel dili haline geliyor. 
• Artık bizim için kırılgan bir şey 
• Histen çok, tepkiselliğin sembolü. 
• Göstermeye odaklı olduğu için önde. 
• İçsel bağlanma eylemi olmaktan çıktı 
• Acıdan ayrılmış olarak yer alıyorsa bugüne kadar hep onunla bütündü. 
• Böyle olunca da yani acıdan ayrılınca da derinliğini kaybediyor. Ancak yok olmadı. Biçim değiştiriyor. 

Psikolojik olarak asırlarca farklı anlamlara gelmiştir. 

• Bu bağlamda bunlara sıralayacak olursak: 

1. Duygulanım

• En temel karşılığı fizyolojik uyarım
• Bedende yaşanan duygunun deneyimi
• Yani duygulanım bedende
• Bedenle kurulan ilk bağ
• Bir şey hissettiğimizde çoğu zaman duygu sanıyoruz ama altında daha sessiz bir katman var = duygulanım
• Önce bedende duygulanım olur; sonra zihinde duygu.
• Duygu zihninde olur (zihin sonra bir isim verir)
• Bir anlamda kalbimi dinliyorum = duygulanım
• Bilinçli bir seçim değildir; en ilkel temas
• Bu his ilk kalp ile ilişkilendirilmiştir çünkü ilk kalp atışı vd ortaya çıkar
• Duygulanımlar fark edilmezse doğru anlamlandıramayız yani duyguyu doğru tanımlayamayız
• Fark edilirse de doğru anlamlandırırız böylece duyguları dürüst yaşarız

2. Bağlanma

• İlk ilişkilenme biçimidir 
• Yaşam boyu ilişki kalıplarının temelidir 
• Hayatta kalmanın ön koşuludur 
• Medeniyetin gelişimi ile çeşitleniyor 
• Medeniyeti kurunca bağlanmak zorunda kalıyoruz 
• Kişinin kendisiyle kurulan ilişkide de izlerini görüyoruz 

• Duygusal düzenleme

• Duygunun şiddetini ayarlamak = volume’ünü düşürmek 
• Bazen hissetmeye izin vermek de (bedende sıkışmasın)

3. Vicdan (antik Mısır’daki haliyle)

• Vicdan ve arkasındaki yön duygusu da var
• Bir kırılma anı çoğu zaman yani çok daha derin bir şey aslında burada anlatılmak istenen, vicdan ile.
• Kendi iç bütünlüğünü koruma çabası =
• “Çekirdek benlik”
• Kişinin varoluşsal yönünü belirleyen içsel bir pusulaya karşılık gelir 
• uyum (dinginlik) - huzursuzluk (çatallama) -> Hissediliyor
• Doğuştan gelen bir şey olsa da ilişki içinde şekillenir 
• Güvenli ilişkiler ile kişi iç sesine güvenmeyi Öğrenir 
• İyi olmaya değil, kendimizle uyumlu olmaya çağırır 
• Bir içsel ahlak pusulası değildir 
• Küçük tercihlerde daha çok ortaya çıkar 

4. Sezgi

• Öznel bir iç deneyim demektir 
• İçten gelen sessiz bir emin olma durumu 
• İlk öznel deneyimimiz, dil 
• Dışarıdan gözlemlenemez 
• Çoğu zamanda bedende başlar 
• Erken uyarı sisteminin fark edilmesi = Sezgi 
• Beden sürekli data toplar, bilinçli ve bilinçsiz olarak. 
• Sezgi ~> hızlıdır ama nedensiz demek değil 
• Fazla bilginin çok kısa sürede işlenmesi söz konusudur
• Herkes aynı şekilde temas kurmaz 
• Bibliyoterapi gibi yöntemlerle öğrenilir 
• Dürtü ~> acelecidir, bağırır 
• Sezgi ~> nettir, fısıldar, ani değildir, uzun vadede tutarlıdır
• Sezgi = Çekirdek benlik ile temasta olduğunun en güzel ifadesidir
• Mantığın daha erken çalışan kardeşidir = içime doğdu 

• Özetle kalp romantik bir çağrı değildir; iç dünyamıza kulak vermek demektir, sezgilerle alakalı bir arketiptir.