Triloji Atölyesi / orman..

• İnsan bilincinin sınırında duran bir sembol 
• Evcilleştirilmemiş alan 
• Bilinç dışı ile bilinç arasında geçirgen sınır 
• Ormanda hiçbir yol yok = her şey mümkün 
• Medeniyetin yok ettiği ama medeniyetin hammaddesi olan -> dolayısıyla medeniyet açısından bir paradoks
• Dünyadan sonra gelen bilinci de temsil eden ~> yani spiritüel’de de var
• Geçirgenliği de simgeleyip tampon bölge olan 
• Coğrafi olarak jungle ile aynı
• Ormana gitmenin bir bedeli var 
• İnsanın en eski hafızası 

Mezopotamya mitolojisi:

• En eski orman = Mezopotamya’daki sedir ormanları  (Gılgamış Destanı’ndaki)
• Bu bağlamda Mezopotamya uygarlığının bilinç dışında: 
• •ezoterik
• •kutsal
• •bilinen dünyanın dışında kalan
• Mezopotamya şehirleri yüksek yapı malzemelerinden oluşan bir şehir değildir. 
• Kereste için Sedir de başka yerlerden getirilirdi. 
• Humbaba = sedir ormanının bekçisi = kişiselleştirilmiş iradesi = ormanın insan dışılığının sembolü (kötülüğü değil) ~> doğal güçlerin şeytanlaştırılması
• Dolayısıyla bu bağlamda orman = Tanrısal düzenin başka bir biçimi ancak kaotik değil. 
• Gılgamış destanı: 
• • Doğa’yla ilk gerilim
• • çünkü: şehir gelişsin bunun için ağaç keselim
• • Ancak kutsal
• • İnsanlığın kayda geçmiş ilk ekolojik suçu
• Sedir ormana, bu mit bazında eşik alan ~> ya gitmez geri dönersin ya da gider ancak değişerek ormandan çıkarsın (Gılgamış ölümlü olduğunu anladı)

Hint mitolojisi:

• Evren, ormanla başlar 
• Kendiliğinden açılan bir bilinç hali 
• İnsan - doğa ayrımı kesinleşmemiş
• Gerçek bir ekolojik deneyim sembolü 
• Evren, orman gibi büyüyor 
• Batı gibi sonradan romantize edilmiş bir şey değil 
• Evren, nefes alır genişler; sessizlikten ayrışır; oluşan bir şey. 
• Merkezde Brahman var 
• Bilginin mekanı = aşram -> ormandadır 
• Orman, daha felsefi bir bilgi alanı 
• Toplumsal bilgeliği, merkezden uzağa yerleştiriyor hint mitolojisi 
• Kaos değil, kaçış değil, çöküş değil 
• Yaratılış’a geri dönüş. 
• Yaratılış; sadece başta olan bir şey değil, hayatının sonunda da var. 
• Kontrol edilmesi gereken bir şey değil, taklit edilmesi gereken bir şey. 
• Hepimiz o ormandaki ağacız. 

İskandinav mitolojisi:

• Arboreal -> ağaçta yaşayan (her şey)
• Evren büyüyen bir şey. 
• Kozmos, şehir ya da gökkubbe değil. 
• Bir ağaçtır., ağaç da yggdrasil (bir sistem)
• Orman bir sınır değil 
• İnsan orada yaşarsa hayatta kalır 
• yggdrasil -> 9 alemi taşıyor 
• Yıkılmıyor ancak tehdit altında 
• Dolayısıyla evren, kırılgan bir şey 
• Herkes kadere tabî = orman gibi büyüyen bir şey = sınav alanı 
• İnsan ormanda kendini arındıramıyor ancak kendini öğreniyor. 
• Ragnorok ~> bir yokuş değil; döngüsel bir reset
• İlk insan ağaçtandır çünkü ormanlaşmış bilinç = evren 
• Sonsuz değil ama yeniden büyüyen bir şey orman = evren 

• Germen / Kelt mitolojisi: 
• Hukuktan  / devletten önceki düzen
• Henüz ayrışmamış olanın alanı
• Tanrılar, ağaçların arasında ve yer değiştiriyorlar
• Başından beri kutsal bir orman 
• Meşe, dişbudak ve porsuk ağaçları ~> kozmik aracı 
• Her bir ağaç ~> aktif bir özne olarak görülüyor (birey değil)
• Ahlakın yaşandığı bir yer (öğretildiği değil)
• Yasak öncesi bir form 
• Ormanın her daim kayıt tutması burada da var (bu mitolojide de söz konusu yani)

Çin mitolojisi:

• Hiçbir şey doymuyor
• Orman, insanla aynı; yasaya tabî bir süreç gibi. 
• Pangu = doğal ayrışma süreci
• Pangu eylem‘i; bir savaş değil
• • doğa, tanrının bedeniyle var olan bir şey
• • birbirini dengeleyen iki akış
• • Orman = dengenin yaşayan formu -> bilgelikle ilişkili ama farklı (ona hükmederek değil, doğanın ritmini okuyarak)
• Dao / daoizm -> orman, dao’nun en görünen öğretmeni
• • merkezsin
• • kendi kendini düzenleyen
• • düzen-uyum sembolü

Japon mitolojisi:

• Burada kozmik bir orman var 
• İnsan yerleşmeden de o orman var 
• Yaratılışın halen sürmekte olduğu bir alan 
• Orman fikri ~> kültürün çekirdeğinde olan bir şey (sonradan eklenmemiş)
• Jintoizm:
• • orman, kaya, dağ zaten ilahi varlık
• • orman = tanrı~> inşa edilemez
• • etik bir şey olarak algılanmış
• • bir özne gibi görülmüş
• • düzen dayatmadan da pek çok şeyi koruyor
• • kendi kendini yeniliyor

Özetle; farklı coğrafyalar ağlarda orman sürekli benzer biçimde 

• Ortak bir Arketip 
• En eskilerden 
• Hepsinde var 
• Üç temel işlevi:: 
• • Öncül düzen
• • Eşik alanı
• • Etik referans noktası
• Hem yaşama mümkün kılan, hem kontrol edilemeyen  => dolayısıyla hem bağımlılık hem tehdit = mitolojik temeli
• (her miting çıkışındaki gibi) kaos da denmemiş onun için. 
• İçinde tutarlı bir ön düzen olarak görülmüş 
• İnsan düzeni, ormanın yerine geçemez.
• Ancak onun üzerine inşa da değil 
• + eşik alanı 
• => hem dönüşüm, hem değişim alanı
• Çünkü insan ahlakının geçerli olmadığı bir bölge 
• Geçmişe ait bir imge değil, hâlâ taşıdığımız yapısal bir hatıra 
• Kendi sınırlarının (dış dünyayı değil) anlamaya çalışıldığı
• Anlam arayışında aynı yere dönmek zorunda insan  (ilerledikçe uzaklaşsak da)

• Hukukun olmadığı (içte yasa var ama dış serbest)
• Hormon, tarih boyunca hukukun olmadığı alan 
• Modern hukuk ise tam tersi = dış disiplini üreten 
• Modern hukuk ile riske, belirsizliği minimize etmeye çalışıyoruz  => ancak bir tarafımız eksik kalıyor, çünkü hayat (orman gibi) öyle bir şey değil.
• Zamanla orman da hak nesnesi oluyor  -> şehir hukuku, ormanı yeniden içe almaya çalışıyor
• Orman, hukukun doğduğu bir yer, ki bu çok ironik
• Ormanda içsel bir düzen var ve bu yazılı değil 
• Orman, iç disiplinimizi koruyor 
• Ve bu iç disiplin > karakterimizi, bizi Ormanda denetliyor 
• İç düzen kötüleştikçe, içsel kaos fazlalaştı -> karakter olmadan hukuk yetmez
• Yasa bizi izlemediğinde de doğru kalabilmek -> bu denince => bilişsel ayrım başlıyor
• Orman arketipi öncesinde bahsettiğimiz şeyler iken => böyle bir şeye dönüşüyor => bir bilinç değişmesi yaşanıyor => içimizde kaos yükseliyor 
• Oysa yüzyıllarca orman hukuku bilincimizde => rahat etmiyoruz (dış hukuk farklı çünkü)
• Orman hukuku ile -> Vicdani bir şeyden bahsediyoruz
• • bi saatten sonra Roma hukukunun çizdiği sınırlarla içimiz sıkılıyor. Çünkü belirsiz bir alan - bize kötü hissettiriyor  

• Orta Çağ’da orman ~> Dinsel anlatıların arkasında yer alıyor
• • bu dönemde tanrısal düzenin dışında kalan, ruhun sınandığı “fiziksel” bir alan. (ahlaki bir labirent)

• 18.-19. yy / sanayi devrimi -> orman yeniden büyük - insanı küçülten - kozmik bir şey
• • içsel bütünlüğünü kaybedildi yer

• Modernizm ile  -> orman = bilinç dışı
• • Orman~> Karanlık, rüya benzeri, zihinsel bir peyzaj
• • Psikolojik bir mekan oluyor modern dünyada yani

• 20.-21. yy - Çağdaş sanat ile ->
• • mesele etik/hukuksal bir meseleye dönüşüyor
• • mitolojilerin söylediğini yeniden söylemeye başlıyor
• • böylece hukuk kavramı üzerinden başa dönmüş oluyoruz

• Orta Çağ’da romanslar -> hep saray hiyerarşisi dışında = ormanda vuku buluyor
• • Ruhsal bir kayboluş
• • Dış dünyadan hiç dünyaya kaymaya başlıyor
• • Kaos, alternatiflik anlamına gelmeye başlıyor orman
• • Orada dönüşüp dönüyorsun

• Rönesans ve romantizm ile ise -> o ormanı geçme zorunluluğu kalkıyor 
• • Zihinsel bir peyzaj = orman

• Sanayi devrimi ve romantizm ile  ->
• • dış dünyanın kayboluşu
• • Bilinçli bir şekilde nostaljik bir imaya dönüşüyor
• • ki bizim için de öyle yani ~> orman = nostaljik bir ima

=> Orman artık anlamın parçalanması, kimliğin çözülmesi, maddi bir gerçeklik. Artık yası sembolize ediyor, artık materyal bir kayıp bizim için 

• -hem direniş, hem kayıp, hem hafıza => etik bir şey (sembolik en güzel örnek Doppler kitabı)
• -tüm bu söylenenler Ekofeminizm ile aynı. O da derki ne zaman doğaya saygısızlık vardır o zaman kadına da saygısızlık vardır.

• Masal, edebiyat deyince orman -> bir kayboluş ritüeli, zorunlu bir kayboluş
• Grimm masallarında en tipik şekilde görülür ve bu bağlamda ormanın üç işlevi vardır: 
• 1.terk edilme alanı
• 2.tehlike alanı
• 3.bireyselleşme alanı (hukukun olduğu bir yerde pek mümkün değil)
• Masallarda hem bireysel hem bir tehlike sinyali şeklindedir. Bu masallar hukuku (normal) anlamayı sağlıyor. 

• Anderson’un masallarında ton daha değişik:
• Daha içsel bir şey orman 
• Hem kolektif hem psikolojik yalnızlık 
• Kar arketipi kitabı gibi 
• Yaşayan bir şey 
• Artık melankolinin mekanı 
• Modernleşmemize katkıda bulunacak 
• Orman hala geçiş ritüelleri için bir alan 
• Bu masallarla Almanlar ormanı (ki onlar için hep dış dünyayı temsil ediyor) dış dünyada bırakıyoruz (İskandinavlar-içi alıyoruz)

• Romantizme geldik  -18.yy sonu 19.yy başı
• Kaybedilmiş bütünlüğün sığınağı
• Yüce ve güzel olarak ikiye ayrılıyor 
• Postmodernizm hazırlıyor 
• Katedraller yüce olanın küçük versiyonu gibi = çünkü artık ormana gidemiyoruz onun yerine Katedrallere gidiyoruz 
• O yüce katedralin temsil ettikleri şey korkutucu 

• Alman romantizmi için:
• Metafizik bir mekan 
• İnsan ruhunun derinliği = orman 
• İç sonsuzluğu 
• Bir büyük ruhla yüzleşme  (kendi ruhuyla)
• Kendi ruhunun karanlığa = katedral  -> kendi ruhuyla ne kadar yüzleşiyorsun? için yapılıyor.
• Orman = ruhun derinliğini anlamak ve anlatmak için var, katedral. 

• İngiliz edebiyatı için:
• Öğretici bir şey 
• Yüce ve korkutucu değil 
• Doğanın büyüklüğü karşısında kendini idrak 
• 
  
• Özetle: 
• Mitoslarda kaos 
• Masallarda sınav 
• Romantizm de metafizik 
• Modernleşmede bilinçdışı 
• Çağdaş edebiyatta kayıp ve yas vicdanı
• • Yaşayan bir arketip

• Orman banyosu ile o Şintoizmdeki gibi ormanı içine almalar başladı yeniden. 

Psikolojik çerçevede orman:

• orman ile bilinç dışı arasında çok paralellik var;
• • beklenmedik tehlikeler
• • görünmeyen karşılaşmalar
• • içsel rehberlik
• • dürtü
• • korku
• • yön kaybı
• • rehber figürler

• Jung için ruhun keşfedilmemiş kısmı 
• Psişe modeli;
• Psişe (ruh) üç katmandan oluşur:
• 1.bilinç (ego) = tanıdığımız
• 2.bilinçdışı = unutulmuş 
• 3.kolektif bilinçdışı = evrensel psikolojik kalıplar =  (ruhun derin yapısındaki) arketipler 
• Masallar, mitoloji -> psişenin sembolik dilidir (rüya gibi) 
• Orman-Jung’ta tek arketip değildir (ancak psikolojide bilinç dışı)
• Ormanda da o ilk özellikleri vardır 
• Ormana giriş = psikoloji süreci = bireyselleşmenin başlangıcı 
• İnsan psişesinin sembolik haritası 
• Gölge arketipi‘nin sembolü hep 
• Sırf tehdit değil, Bilge’yle de karşılaşırız  -> bilge ihtiyar (bilinç dışındaki sezgisel bilgelik)
• • yaratıcı
• • dönüştürücü
• Orman = insan zihninin en eski haritası 
• Tarihin %95’ini ormanda yaşadık 
• Varoluşsal deneyim alanı 
• Yumuşak dikkat  -ormanda
• Zihni zorlamaz, meşgul eder; o da gelişmesini sağlar 
• İnsan zihni halen ona uyumlu 
• Kronik stres, zihinsel yorgunluk  vd’nin sebebi, ondan uzak olmak
• Orman işletim sistemine alışkınız o yüzden orada sağaltıyoruz. 

• En önemli karşılığı bilinç dışı ancak aynı zamanda bir “geçiş alanı (eşik)” ~ Winnicot
• • dış dünyanın somut gerçekliği
• • hiç dünyanın hayali gerçekliği
• + ara/geçiş alanı = orman var -> ikisine de tam ait değil; ikisi arası yaratıcı bir köprü
• Ritüel alanı / geçiş süreçleri alanı (ayrılma - eşik - yeniden katılma ritüelleri)
• Bu bağlamda eşik = eski kimliği bırakma ama yeniyi oluşturma alanı 
• buranın gerçekleştiği yer -> orman 
• Sembolik alanda bilinmeyenle karşılaşıp dönüşerek gelir 
• •hem dış dünyanın parçasını, hem hiç dünyayı tetikliyor
• •hem bilinmeyeni, hem dönüşüm ihtimalini barındırır
• •hem güvenlik, hem keşif imkanı sağlar
• + regülasyonu sağlandığı alan <- temeli ormanda yatıyor; dikkat yenilenmesini sağlıyor
• + Jung - kendilik (içsel deneyimlerin bütünlüğü) ~> bireyin bilinçli ve bilinç dışı yönlerinin bütünleşmesi
• bireyselleşmede o kendi dünyasına dokunuşu, teması çok önemli bireyin.
• İşte o doğal alanları bunu arttırır 
• •peyzaj mimarisinin buna uygun)
• + Orman banyosu/terapisi -> buna katkıda bulunur
• => bu da yaratıcı düşünceyi çıkarıyor (o da karmaşık bir şey)
• Yaratıcı zihin ve orman arasında bir iş birliği 
• (dikkat, hayal görme, çağrışımı kendi yakalama, zihinsel esneklik)
• Yaratıcı düşünce -> bilinçli kontrolün dışına çıkınca
• • romantik doğa Fikri’nin dışında
• • pozitif bir fikir
• • Yeni fikirleri doğada buluyoruz
• • Ana sanat dalları açısından çok önemli bir işlev görüyor
• • Deneyimin sınırlarını veren bir peyzaj
• • düzen ile bilinmeyen arasındaki sınır = orman
• • Ritüel alanı
• • psikolojide de bilinmeyenle kendini sembolize eden en temel Arketip
• • Edebiyatta da tüm büyük değişimler ormanda
• • Günümüzde de biyolojik temele oturtuluyor bu durum = regülasyon
• • çevre psikolojisi (peyzajın dikkat yenilenmesine faydası)
• • Serbest çağrışımı, hayal gücünü arttırıcı
• • Hukuk, ekoloji, antropoloji hepsinde var

• Zihinsel, kolektif bilinç dışımızın saklandığı alan 
• İnsan zihninin gelişimi ve dönüşümünde  + kendinin anlaması bir deneyim alanı